Eylem adamı Deniz Gezmiş

0

Deniz Gezmiş’in ilk defa gözaltına alınması 31 Ağustos 1966’da Ankara’dan İstanbul’a yürüyen Çorum Belediyesi temizlik işçilerinin eylemlerine katıldığı sırada oldu. Bunu izleyen yıllarda defalarca tutuklanacaktı.

Kasım’da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne kaydoldu. Birlikte okuduğu arkadaşlarıyla 30 Ocak 1968’de Devrimci Hukuklular Örgütünü kurdu.

1968 baharı gelirken Deniz Gezmiş üniversitede konuşma yapan Devlet Bakanı’nı protesto etmekten tutuklandı. İki ay sonra serbest kaldı ancak kısa bir süre sonra Mayıs 1968’de Amerikan 6.Deniz filosunu protesto olaylarına katıldı. Öğrenci eylemlerinde giderek etkinliği artan Deniz Gezmiş, 12 Haziran 1968’de İstanbul Üniversitesi’nin işgal edilmesine liderlik etti.

30 Temmuz 1968’de tutuklandı ve gene iki ay boyunca hapiste kaldı. TİP içinde ortaya çıkan görüş ayrılıkları esnasında Milli Demokratik Devrim doktrinini benimsedi ve daha sonra Ekim 1968’de eylemlerde birlikte olduğu Cihan Alptekin, Mustafa İlker Gürkan, Mustafa Lütfi Kıyıcı, Cevat Ercişli, M. Mehdi Beşpınar, Selahattin Okur, Saim Kurul ve Ömer Erim Süerkan’la birlikte Devrimci Öğrenci Birliği (DÖB)’ni kurdu. 1 Kasım 1968’de TMGT (Türkiye Milli Gençlik Teşkilatı) , AÜTB, ODTÜÖB ve DÖB’ün başlattığı Samsun’dan Ankara’ya Mustafa Kemal Yürüyüşü’nü düzenledi.

1968 sonbaharından ve 1969 ilkbaharına kadar pek çok eylemde önsıralarda yer aldı. Zaman zaman tutuklandı, sonra serbest bırakıldı. Hakkında gıyabi tutuklama kararı olmasına rağmen Haziran 1969’da Filistin’e gitti. Eylül’e kadar Filistin’de gerilla kamplarında kalan Deniz Gezmiş, 1 Eylül 1969’da Hukuk Fakültesi’nden ihraç edildi. Hakkında tutuklama kararı olmasına rağmen saklandığı yerlerden gazetecilere demeçler veriyordu.

20 Aralık 1969’da yakalanan Gezmiş, kendisiyle birlikte tutuklanan Cihan Alptekin’le birlikte 18 Eylül 1970’e kadar tutuklu kaldı. Bu en uzun hapis tecrübesinden sonra öğrenci eylemlerinden uzaklaşacak ve mücadelesini daha değişik bir mecraya taşıyacaktı. Sinan Cemgil ve Hüseyin İnan’la birlikte THKO’yu kurdu. 11 Ocak 1971’de THKO adına Ankara İş Bankası Emek Şubesi’nin soygununu gerçekleştirenler arasında yeraldı.

4 Mart 1971’de dört ABD’li erin Balgat’taki Tuslog Tesisleri’nden kaçırılması eyleminde de bulundu. Kaçırılan erler daha sonra serbest bırakıldı.

12 Mart muhtırasını izleyen günlerde Yusuf Aslan ile birlikte Sivas’a gitmekteyken motorsikletleri bozuldu. Bir ihbar sonucu polislerin gelmesi üzerine çıkan çatışmada Aslan ile birbirlerini kaybettiler. Aslan o esnada, Gezmiş ise 16 Mart 1971 salı günü Sivas’ın Gemerek ilçesinde yakalandı ve Kayseri’ye getirildi. Buradan da Ankara’ya zamanın İçişleri Bakanı Haldun Menteşoğlu’nun makamına götürüldü.

Deniz Gezmiş, yakalanıp Ankara’ya getirildikten sonra İçişleri Bakanı Haldun Menteşoğlu ile basının önüne çıkarıldı. Basın mensupları önünde yaşanan dialog şöyledir:

– İşte bu pejmürde kılıklı adam, THKO’nun kumandanı imiş, iyi bakın kılığına, kıyafetine, suratına…

– Ben THKO kumandanı değil, neferiyim.

– Sen kahraman mısın?

Deniz Gezmiş
– Siz de kahraman oldurunuz için istifa ettiniz değil mi? Siz Demirel’in neferisiniz, ben THKO’nun…
(12 Mart muhtırasından sonra Demirel hükümetinin istifasına gönderme yapıyor)

Bakan Menteşoğlu
– Nereye gidiyordunuz?”

Deniz Gezmiş
– Devrime…

Bakan Menteşoğlu
– (Eliyle duvardaki haritada Sivas’ı işaret ederek) Devrim o tarafta mı?

Deniz Gezmiş
– Devrimin o tarafı, bu tarafı yoktur, her taraftan gelir.

Deniz Gezmiş’in karıştığı eylemler:

– İstanbul Üniversitesi’nin 12 Haziran 1968’de işgaline önderlik etti. İşgal konseyi adına üniversite senatosu ile Baltalimanı’nda yapılan görüşmelere katılan öğrenci heyetinin içinde yer aldı.

– 1 Kasım 1968’de TMGT, AÜTB, ODTÜÖB ve DÖB’ün başlattığı Samsun’dan Ankara’ya Mustafa Kemal Yürüyüşü’nü düzenledi.

– 11 Ocak 1971’de THKO adına Ankara İş Bankası Emek Şubesi’nin soygununu gerçekleştirenler arasında yeraldı.

– 4 Mart 1971’de Ankara’daki Balgat Amerikan Üssü’nden dört ABD’li erin kaçırılması eyleminde bulundu. Bu eylemden sonra, Sivas’ın Gemerek ilçesi girişinde yakalandı.

Share.

About Author

Her zaman doğru, daima net. Takip edin twitter veya instagram

Leave A Reply